Witam Was serdecznie po dłuższej przerwie… Na dobry początek kolejna lekcja gramatyki. Tym razem zajmiemy się czasownikami rozdzielnie i nierozdzielnie złożonymi (trennbare und untrennbare Verben). Serdecznie zapraszam  :-)

Lektion 8

Thema: Trennbare und untrennbare Verben.

Czasowniki rozdzielnie i nierozdzielnie złożone.

Co to są czasowniki rozdzielnie i nierozdzielnie złożone? Jak sama nazwa wskazuje – takie, w których coś się rozdziela lub nie. Ale wszystko po kolei.

Czasowniki rozdzielnie złożone składają się z właściwego czasownika i przedrostka, który w czasie odmiany się od niego oddziela.

Odmiana czasowników regularnych

Weźmy sobie na przykład czasownik **aufräumen (sprzątać)
ich räume auf (sprzątam)
du räumst auf (sprzątasz)
er räumt auf (on sprząta)
sie räumt auf (ona sprząta)
es räumt auf **(ono sprząta)

wir r**äumen auf (sprzątamy)
ihr räumt auf (sprzątacie)
sie räumen auf (one sprzątają, oni sprzątają)
Sie räumen auf **(Pan sprząta, Pani sprząta, Państwo sprzątają)

I tak właśnie wygląda odmiana czasownika rozdzielnie złożonego w czasie teraźniejszym.

Zwróćcie uwagę, że przedrostek oddziela się od czasownika i „ląduje" na końcu zdania. Dzieje się tak w przypadku nie tylko czasu teraźniejszego, ale i przeszłego Präteritum, który poznacie na kolejnych lekcjach.

Ich räume mein Zimmer auf. (Sprzątam mój pokój.) Ich räumte mein Zimmer auf. (Sprzątałam mój pokój.)

A pamiętacie czasowniki modalne?

Czasowniki te występują zazwyczaj z bezokolicznikiem innego czasownika, który stoi na końcu zdania. Na przykład: Ich kann singen. – Potrafię śpiewać. Du musst lernen. – Musisz się uczyć. Er darf tanzen. – On może tańczyć. / Wolno mu tańczyć. Wir wollen lesen. – Chcemy czytać. Ihr sollt trinken. – Powinniście pić.

Czasowniki rozdzielnie złożone, które występują w zdaniu z czasownikami modalnymi nie będą się rozdzielać.↓

Du musst dein Zimmer räumst auf.  Du musst dein Zimmer aufräumen. (Musisz posprzątać twój pokój.)

Występują one wtedy w formie bezokolicznika.↑

Jak rozpoznać, że mamy do czynienia z czasownikami rozdzielnie złożonymi?

Oczywiście po przedrostkach. Do najczęściej używanych należą:

Beispiele(przykłady):

abfahren → Der Zug fährt gleich ab. (Pociąg zaraz odjeżdża.) [fahren – czasownik nieregularny]
ankommen → Ich komme um 10 Uhr an. (Przyjeżdżam o 10.)
aufmachen → Der Junge macht die Tür auf. (Chłopiec otwiera drzwi.)
ausgehen → Wir gehen aus. (Wychodzimy.)
einschlafen → Sie schlafen ein. (Oni zasypiają.) [schlafen – czasownik nieregularny[]](http://niemiecka-inspiracja.pl/odmiana-czasownikow-nieregularnych/)
mitnehmen → Er nimmt das Buch mit. (On bierze tę książkę ze sobą.) [nehmen – czasownik nieregularny]
umziehen → Ich ziehe nach Berlin um. (Przeprowadzam się do Berlina.)
zumachen → Sie macht das Fenster zu. (Ona zamyka okno.)
zurückkommen → Wir kommen zurück. (Wracamy.)

Czasowniki nierozdzielnie złożone składają się z właściwego czasownika i przedrostka, który w czasie odmiany się od niego nie oddziela.

Posiadają one przedrostki typu:

Weźmy sobie na przykład czasownik besuchen (odwiedzać)
ich besuche (odwiedzam)
du besuchst (odwiedzasz)
er besucht (on odwiedza)
sie besucht(ona odwiedza)**
es besucht **(ono odwiedza)

wir besuchen (odwiedzamy)
ihr besucht (odwiedzacie)
sie besuchen(one odwiedzają, oni odwiedzają)**
Sie besuchen **(Pan odwiedza, Pani odwiedza, Państwo odwiedzają)

Zauważacie, że właściwym czasownikiem jest tutaj suchen, który oznacza szukać. W połączeniu z przedrostkiem be- ma zupełnie inne znaczenie – odwiedzać.

A teraz kilka innych przykładów czasowników nierozdzielnie złożonych:

bekommen → Er bekommt ein Geschenk. (On otrzymuje prezent.)
** gefallen **→ Das gefällt mir. (To mi się podoba.) [fallen – czasownik nieregularny]
** empfehlen →Sie empfehlen uns das Buch. (Oni polecają nam tę książkę.) [fehlen – czasownik nieregularny]
** entstehen → Hier entsteht ein neues Geschäft. (Tutaj powstaje jakiś nowy sklep.)
** erklären → Die Lehrerin erklärt dem Schüler eine Aufgabe. (Nauczycielka wyjaśnia uczniowi zadanie.)
** missachten → Sie missachtet die Warnung. (Ona lekceważy ostrzeżenie.)
** verstehen **→ Ich verstehe. (Rozumiem.)
** zerstören **→ Er zerstört alles. (On wszystko niszczy.)